روان شناسی کل نگر
فراز فرخ شاهی
تلفیق روانشناسی شرق و غرب
پرورش بخش شاهد ذهن
اگر قدرت مشاهده افکار خود را نداشته باشیم، در افکار و ذهنمان غرق می شویم (یعنی آگاهی خود را نسبت به آنها از دست میدهیم). این یعنی بر اساس تاریخچه و شرطی شدگیهای خود زندگی میکنیم و قدرت تغییر ذهنمان را نخواهیم داشت. بنابراین در مسیر خودشناسی لازم است به پرورش دادن بخش شاهد ذهن توجه کنیم. یکی از راه های پرورش این بخش، انجام تمرینهای روزانه مدیتیشن است. نوشتن روزانه افکار هم تاثیر گذار است. در کنار این تمرینهای روزانه، لازم است سبک زندگی خود را نیز به گونه ای تغییر دهیم که ذهنمان کمتر با صدا و تصویر تحریک شود. چراکه هر چه میزان تحریک شدن ذهن بیشتر باشد، وراجیهای ذهنی شدیدتر و پراکنده تر شده و مشاهده کردن افکار دشوار تر می شود.
درک قسمتهای مختلف ذهن
هر چقدر قدرتمان در مشاهده کردن افکارمان بیشتر شود، بیشتر با خواسته ها، نیازها و اهداف گاه متناقض درون ذهن خود روبرو میشویم و به تدریج برایمان مسلم می شود که ذهن ما دارای بخشهایی مختلف است که گاه تمایلات مختلفی دارند. به طور مثال، آن بخشی از ذهن که مایل است سیگار کشیدن را کنار بگذارد و بخش دیگری که ادامه می دهد. آن بخشی که مایل است از فردا صبح ورزش کند و آن بخشی که هنگام زنگ زدن ساعت میگوید از فردا. یا آن بخشی از ذهن که به یارمان حرفی میزند و بخشی که پشیمان می شود. به این ترتیب با قویتر شدن قدرت مشاهده کردن افکار، به تدریج اهمیت شناخت قسمتهای مختلف ذهن برایمان پررنگ تر می شود. آشنایی با روانشناسی یوگا در این راه بسیار مفید است که در مورد آن مطالبی را در اینستاگرام و وبسایت قرار خواهم داد.
شفای زخمهای عاطفی
هنگام مشاهده افکار و اعمال خود، به تدریج آگاه میشویم که در بعضی از موقعیتها، شدت وراجیهای ذهنی و برانگیختگیهای هیجانی ما بسیار زیاد می شود. که این ما را به سمت انجام اعمالی سوق می دهد که ممکن است با موقعیت متناسب نباشد. به این ترتیب به تدریج برایمان واضح می شود که بخشی از آشفتگیهای روانی ما مربوط به امروز نیست و مربوط به زخمها و آسیبهایی است که در طول زندگی در بدن روانیمان بر جای مانده است. مثل زمانی که یارمان حرفی میزند و ما آنچنان برآشفته میشویم و عملی را انجام میدهیم که پشیمانمان می کند. برایمان ملموس می شود که درکنار افزایش آگاهی در مورد مسائل امروز زندگیمان، شفای زخمهای گذشته نیز ضروری است. در این رابطه در کانال اینستاگرام و وبسایت در مورد تروما و شفای زخمهای بدن روانی صحبت خواهم کرد.
پرورش خرد درونی
در مسیر خودشناسی، به تدریج بخشی از ذهن ما قدرت میگیرد که از طریق مشاهده روندها، و آگاهی به عملکردهای بخشهای دیگر ذهن، و با در نظر گرفتن اولویتها، ارزشها و نیازها، هدایت انتخابهایمان را بدست میگیرد. این بخش همان خرد درونی ماست که هر چه شفافتر و قدرتمندتر شود، صلح، آرامش و پذیرش ما نسبت به آنکه هستیم بیشتر، و مسیر زندگیمان آگاهانه و نرم تر می شود. در روانشناسی به این بخش، صدای بزرگسال سالم درونی، در روانشناسی یوگا، بودهی، و در ایران باستان، خرد میگویند. بخشی که در سرتاسر زندگی ما میتواند هر روز رشد یافته تر شود. که بر اساس تعالیم کهن، شناخت و پرورش آن مهمترین مسئولیت ماست. همانطور که فردوسی بزرگ میفرماید: نخست آفرینش خرد را شناس و در جای دیگری میفرماید: خرد بهتر از هر چه ایزد بداد.